Indicatoren, totaalscore, kwaliteitsbeeld, bouwstenen… gaat het bij jou ook duizelen als je leest wat er nodig is voor het Generiek kompas? In onze blogserie over het Generiek kompas lees je precies wat er is veranderd, hoe je begint met het onderzoek, wat de aanleverspecificaties zijn én wat er precies nodig is voor het kwaliteitsbeeld.

Lees hier de andere blogs:

• Generiek kompas: wettelijke verplichting en verbeterkans biedt handvatten die je kunt gebruiken om te starten met je onderzoek.
• Van PREM naar Generiek kompas: een nieuwe manier van ervaring meten bevat de belangrijkste veranderingen én licht de belangrijkste praktische informatie van het Generiek kompas toe.
• Generiek kompas indicatoren aanleveren: alles wat je moet weten is jouw ‘cheat sheet’ voor wat betreft alle aanleverinformatie… want dat kan soms erg lastig te vinden zijn, hebben we gemerkt.
• Zo stel je een kwaliteitsbeeld op voor het Generiek Kompas (deze blog) is een duidelijke uitleg van wat er precies nodig is voor het kwaliteitsbeeld, de tweede indicator van het Generiek kompas.

Wat is het kwaliteitsbeeld?

De bedoeling van het kwaliteitsbeeld is om een lerende instelling te tonen in hoe jouw organisatie werkt aan kwaliteit van bestaan, welzijn, zorg en de doelen waar jullie komende jaren aan werken. Het is een terugblik en reflectie op het afgelopen jaar en een vooruitblik op het komende jaar. Het kwaliteitsbeeld biedt transparantie in hoe jullie te werk gaan: hoe jullie signalen en knelpunten omzetten tot concrete verbeteracties en deze vervolgens monitoren.

Bij het opstellen van het kwaliteitsbeeld ga je in gesprek met verschillende betrokkenen: de lokale en centrale cliëntenraden, VAR/PAR, OR/PVT, regiebehandelaren / wijkverpleegkundigen / kwaliteitsverpleegkundigen, zorgpartners in de keten en andere maatschappelijke organisaties. De uitkomsten van deze gesprekken kunnen waardevolle input zijn voor het kwaliteitsbeeld.

Verplichte elementen in het kwaliteitsbeeld

Het is belangrijk om de vijf bouwstenen van het Generiek kompas te betrekken in het kwaliteitsbeeld. De vijf bouwstenen kunnen worden opgesplitst in richtinggevende doelen (bouwsteen 1 en 2), ondersteunende middelen (bouwsteen 3 en 4) en reflectie (bouwsteen 5).

Richtinggevende doelen die direct bijdragen aan kwaliteit van bestaan:

• Bouwsteen 1: Het kennen van de wensen en behoeften
  • Wat is voor mensen met een zorgvraag en diens naaste(n) belangrijk en hoe wordt hierop ingespeeld?
  • Wat levert het voeren van open gesprekken op voor mensen met een zorgvraag en diens naaste(n)?
• Bouwsteen 2: Het bouwen van netwerken
  • Hoe zijn afspraken met andere (welzijns-)organisaties georganiseerd? Hoe is de samenwerking verlopen?
  • Wat levert dit op voor de organisatie en voor cliënten en diens naaste(n)?

Ondersteunende middelen om die doelen te realiseren:

• Bouwsteen 3: Het werk organiseren
  • Hoe zijn afspraken over deskundigheid, veiligheid en zeggenschap georganiseerd?
  • Wat waren hierbij de dilemma’s en/of oplossingsrichtingen?
  • Beschrijf hierbij ook hoe de deskundigheidsmix binnen teams is samengesteld, hoe signalering, beschikbaarheid en samenwerking zijn geborgd en hoe hierin wordt gestuurd en ontwikkeld.
• Bouwsteen 4: Leren en ontwikkelen
  • Hoe is het leren en ontwikkelen van professionals en organisaties vormgegeven?
  • Hoe zit dit met zeggenschap?
  • Tip: maak onderscheid tussen formele scholing (zoals opleidingen, trainingen, bij- en nascholing) en andere vormen van leren, zoals learning on the job, teamleren en het leren van data. Beschrijf hoe deze bijdragen aan vakmanschap en continue kwaliteitsverbetering.

Reflectie op voortgang en inzicht:

• Bouwsteen 5: Inzicht in kwaliteit
  • Hoe is het kwaliteitsbeeld tot stand gekomen?
  • Tip: Leg in het kwaliteitsbeeld vast hoe het tot stand is gekomen. Beschrijf welke partijen (zoals cliëntenraden, VAR/PAR, OR/PVT, professionals, naasten en andere relevante stakeholders) betrokken waren, hoe zij hun inbreng hebben geleverd, wat deze inbreng is geweest en op welke manier hun input is verwerkt. Dit maakt zichtbaar dat het kwaliteitsbeeld het resultaat is van een gezamenlijk leer- en reflectieproces, en versterkt transparantie, eigenaarschap en dialoog.
• Reflectie op hoe de organisatie systematisch werkt aan kwaliteit.
  • Beschrijf hierbij hoe jouw organisatie een leer- en verbetercyclus implementeert, zoals de PDCA-cyclus.
• Reflectie op de resultaten van de jaarlijkse verplichte meting van de clientervaringen. Hiermee wordt de vragenlijst bedoeld.
  • Waar je bij de indicatoren ervaringsmeting (de totaalscore) het gemiddelde over de hele organisatie hebt genomen, is er in het kwaliteitsbeeld ruimte om een vergelijking te maken per afdeling of locatie. De ruimte voor toelichting in de vragenlijst is bedoeld als aanknopingspunt om het kwaliteitsbeeld op te stellen.

Er wordt wel benoemd dat randzaken zoals personeelsbeleid, ziekteverzuim, bedrijfsvoering, huisvesting en digitalisering het realiseren van de doelen kunnen beïnvloeden. Het is daarom goed om deze zaken ook mee te nemen.

Mogelijke opbouw van het kwaliteitsbeeld

In de Handreiking Inzicht en Kwaliteit van het Zorginstituut staat beschreven wat de specifieke vereisten zijn voor het opstellen van het kwaliteitsbeeld. In bijlage 1 van dat document staat ook een mogelijke opbouw die je als organisatie kunt hanteren.

Mogelijke opbouw

Introductie

• Reflectie op de beweging van het kompas
• Doel van het kwaliteitsbeeld, tellen en vertellen
• Indeling

Maatschappelijke context

• Terugblik op de doelen en het kwaliteitsbeeld van vorig jaar
• Vooruitblik op de doelen van de organisatie ten aanzien van kwaliteit voor het komende jaar

Het open gesprek (bouwsteen 1)

• Hoe worden mensen met een zorgvraag, naasten en professionals gefaciliteerd om het goede gesprek te voeren?
• Wat is voor mensen met een zorgvraag, naasten en mantelzorgers belangrijk?
• Hoe wordt op deze belangen ingespeeld vanuit de professionele inzichten?
• Wat levert het voeren van open gesprekken op voor mensen met een zorgvraag en diens naaste(n)?

Het bouwen van netwerken (bouwsteen 2)

• De samenwerking met andere organisaties
• Hoe worden zorgprofessionals gefaciliteerd om actief te zijn in professionele netwerken?
• Wat is de meerwaarde voor cliënten?
• Wat levert het bouwen van netwerken op voor mensen met een zorgvraag en diens naaste(n)?

Het werk organiseren (bouwsteen 3)

• Invulling van deskundigheid, veiligheid en zeggenschap, dilemma’s en oplossingen
• Hoe wordt gewerkt aan een deskundigheidsmix die past bij de zorgvraag (met aandacht voor signaleren, beschikbaarheid en samenwerking)?
• Hoe wordt zeggenschap door professionals en cliënt(vertegenwoordigers) vormgegeven?
• Wat levert het werk organiseren op voor mensen met een zorgvraag?

Leren en ontwikkelen (bouwsteen 4)

• Hoe is het leren en ontwikkelen van professionals en de organisatie vormgegeven?
• Welke vormen van leren worden toegepast, met onderscheid tussen formele scholing en andere vormen van leren (zoals learning on the job, teamleren en leren van data)?
• Hoe dragen deze vormen van leren bij aan vakmanschap en kwaliteitsverbetering?
• Belangrijke thema’s
• Resultaten en verbeterpunten

Reflectie op kwaliteit (bouwsteen 5)

• Resultaten meting cliëntervaringen en mantelzorgers
• Hoe werkt de organisatie aan kwaliteit zoals benoemd in de vijf bouwstenen?
• Op welke manier zijn professionals, cliënten, naasten en mantelzorgers betrokken bij het werken aan kwaliteit?
• Wat zijn belangrijke thema’s?
• Hoe is het kwaliteitsbeeld tot stand gekomen: welke partijen (zoals cliëntenraden, VAR/PAR, medewerkers, naasten en andere stakeholders) waren betrokken, op welke momenten vond dialoog plaats, wat was de inbreng en hoe zijn hun inbreng en perspectieven verwerkt in de inhoud?
• Hoe droeg het proces van de totstandkoming van het kwaliteitsbeeld bij aan leren, reflectie en gezamenlijke ontwikkeling?

Perspectief naar volgend jaar

• Wat betekenen deze reflecties voor het werken aan kwaliteit het komende jaar?
• Welke thema’s verdienen extra aandacht naar aanleiding van de reflecties?
• Wat mogen met mensen met een zorgvraag, hun naasten en de mantelzorgers verwachten?
• Op welke manier wordt dat vertaald naar beleid en concrete acties?
• Wie zijn er betrokken bij beleidsvorming en implementatie van deze acties?

Tips om structuur aan te brengen

Je kunt in deze opbouw verschillende structuren gebruiken die je uitleg duidelijker maken. Hieronder staan twee manieren waarop je het kunt benaderen.

De bedoeling is dat je deze benaderingen gebruikt als lens vanuit waar je de onderwerpen bekijkt en uitlegt.

• Inhoudelijke lens. Maak hierbij onderscheid tussen:
  • Richtinggevende doelen (bouwstenen 1 en 2)
  • Ondersteunende middelen (bouwstenen 3 en 4)
  • Reflectieve laag (bouwsteen 5)
• Proceslens. Beschrijf hoe je bij de bouwstenen de PDCA-cyclus doorloopt.
  • Plan: welke problemen of verbeterkansen zijn geïdentificeerd? Welke doelstellingen zijn er bepaald? Wat is het plan van aanpak?
  • Do: Hoe zijn de plannen uitgevoerd? Op welke manier is er geobserveerd en in welke opstelling? Wat voor signalen kwamen hieruit?
  • Check: Zijn de doelstellingen behaald? Hoe reageert de organisatie en het proces op de uitgevoerde maatregelen?
  • Act: Welke wijzigingen zijn er doorgevoerd? Hoe is er bijgestuurd? Hoe is er gereageerd op de analyse uit de Check-fase?

Deze tips zijn bedoeld als houvast. Je kunt de twee manieren combineren in het kwaliteitsbeeld. Uiteraard kun je ook je eigen manier gebruiken om structuur aan te brengen.

Kwantitatieve data voor het kwaliteitsbeeld: makkelijk gemaakt met Ervaringwijzer

Een deel van de informatie die je verzamelt om het kwaliteitsbeeld op te stellen, komt voort uit de vragenlijst die je uitzet onder de cliënten en naasten. Met een platform als Ervaringwijzer wordt het ophalen van die data een fluitje van een cent. Zo kan je met het digitaal platform onder andere:

• Vragenlijsten op alle mogelijke manieren versturen, zoals e-mail, SMS, WhatsApp, live via de tablet, QR-code en nog veel meer.
• Direct de resultaten zien binnenkomen en vergelijken per team, locatie of afdeling.
• De huisstijl van je organisatie doorvoeren in de vragenlijsten en uitnodigingen.
• Vertalingen in alle talen toepassen.
• WCAG-proof invulmogelijkheden toepassen, zodat deze ook voor cliënten met een (visuele) beperking in te vullen zijn.
• Koppelen met een ander systeem dat jouw organisatie gebruikt (zoals onder andere Nedap Ons®️) om automatisch vragenlijsten te kunnen uitsturen.

Naast het digitale platform staan onze experts altijd voor je klaar. We treden óók op als onderzoeksbureau en kunnen op die manier een onderzoek volledig uit handen nemen. Zo hebben we recent voor Stichting Laurens het Generiek kompas naar 5000 cliënten per brief verstuurd en de resultaten ervan verwerkt. We maken een uitgebreide analyse van de resultaten en koppelen die aan jouw organisatie terug.

Wil je weten hoe we het Generiek kompas voor jou kunnen organiseren? Boek een demo met Ward en ontdek in 30 minuten wat we voor jou kunnen doen.

Aanleverinformatie

Het kwaliteitsbeeld publiceer je op de website van je organisatie. De link (URL) van deze pagina lever je aan bij de gegevensmakelaar, samen met de indicator ervaringsmeting (de totaalscore).

Vorm is vrij

Het kwaliteitsbeeld kan in elke vorm worden aangeleverd. Het kan een document zijn, maar ook een interactieve webpagina, video, infographic of podcast. Let er wel op dat als je kiest voor een visuele of interactieve vorm, dat het kwaliteitsbeeld ook in platte tekst beschikbaar moet zijn. Zorginstituut Nederland gebruikt de platte tekst namelijk om een geautomatiseerde vergelijking te maken tussen organisaties. Er zijn geen specifieke vereisten voor de lengte.

Praktische info

• Waar: in het portaal van gegevensmakelaar DESAN. Zie het stappenplan van Zorginzicht.
• Wanneer: het portaal is open van 15 december 2025 t/m 31 maart 2026 om 23:59 uur.
• Wat: de URL van het kwaliteitsbeeld dat je op de website van je organisatie hebt gepubliceerd.

‍